Dach musi radzić sobie z deszczem, śniegiem, zmianami temperatury, a przede wszystkim z silnymi podmuchami wiatru. Choć największą uwagę podczas jego budowy zwracają zwykle dachówki, membrana, obróbki blacharskie czy system rynnowy, o bezpieczeństwie całego pokrycia decydują również znacznie mniej widoczne elementy.
Jednym z nich są klamry do dachówek. Ich zadaniem jest stabilizacja pokrycia i ograniczenie ryzyka przesuwania lub unoszenia dachówek przez wiatr. Prawidłowe klamrowanie jest więc ważną częścią profesjonalnie wykonanego dachu.
Dachówki ceramiczne mają stosunkowo dużą masę, a odpowiednio wykonane zamki pozwalają łączyć poszczególne elementy pokrycia. Mogłoby się więc wydawać, że po ułożeniu dachówki nie wymagają już dodatkowych zabezpieczeń.
W rzeczywistości dach jest stale narażony na działanie sił aerodynamicznych. Silny wiatr nie tylko napiera na budynek, ale w określonych miejscach może powodować powstawanie podciśnienia i sił unoszących pokrycie. Szczególnie narażone są strefy brzegowe i narożne połaci, gdzie oddziaływanie wiatru może być większe niż w jej centralnej części.
Dlatego samo ułożenie dachówek na łatach nie zawsze jest wystarczającym zabezpieczeniem.
Nowoczesne ceramiczne dachówki zakładkowe, takie jak rozwiązania stosowane w systemach Röben, posiadają specjalnie ukształtowane zamki boczne i górne. Podczas układania kolejne elementy zazębiają się ze sobą, tworząc uporządkowaną i szczelną powierzchnię.
Odpowiednio wykonane zamki pomagają utrzymać właściwe położenie dachówek i ograniczają możliwość przedostawania się wody opadowej pod pokrycie. Woda spływa po połaci zgodnie z jej nachyleniem, natomiast znajdujące się niżej warstwy dachu stanowią dodatkowe zabezpieczenie przed wilgocią.
Nie oznacza to jednak, że każdą dachówkę podstawową trzeba przybijać lub przykręcać do łaty. W zależności od konstrukcji dachu, rodzaju pokrycia i wymagań dotyczących zabezpieczenia przed wiatrem stosuje się odpowiednio dobrane klamry mocujące.
Klamrowanie polega na mechanicznym połączeniu dachówki z łatą przy użyciu przeznaczonej do tego klamry. Element jest niewielki i po wykonaniu pokrycia praktycznie niewidoczny, ale może znacząco zwiększyć jego odporność na działanie wiatru.
Klamra ogranicza możliwość uniesienia dachówki, a jednocześnie pozwala zachować charakterystyczny dla pokryć dachówkowych sposób montażu.
Nie istnieje jednak jedna uniwersalna zasada mówiąca, że na każdym dachu należy mocować dokładnie taki sam procent dachówek. Sposób i zakres klamrowania powinny być dopasowane do konkretnego budynku oraz zastosowanego systemu dachowego.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
Największe obciążenia wywołane wiatrem nie zawsze występują równomiernie na całej powierzchni dachu. Szczególnego zabezpieczenia wymagają przede wszystkim jego krawędzie.
Dachówki skrajne powinny być odpowiednio mocowane do konstrukcji, zgodnie z wymaganiami danego systemu. W zależności od rozwiązania wykorzystuje się klamry, wkręty lub inne elementy mocujące.
To właśnie na obrzeżach połaci silne podmuchy mogą powodować największe siły unoszące. Utrata nawet pojedynczej dachówki może natomiast doprowadzić do odsłonięcia kolejnych elementów i zwiększyć podatność całego fragmentu pokrycia na uszkodzenia.
Osobnej uwagi wymaga kalenica, czyli najwyższa część dachu. Stosowane w tym miejscu gąsiory są szczególnie narażone na wiatr, dlatego nie mogą być jedynie swobodnie ułożone.
Gąsiory mocuje się przy użyciu odpowiednich klamer oraz wkrętów, zgodnie z technologią przewidzianą przez producenta systemu dachowego. Dzięki temu elementy wykończenia kalenicy pozostają stabilne nawet podczas niesprzyjających warunków atmosferycznych.
Podobnej uwagi wymagają również inne elementy systemowe stosowane przy kalenicy, narożach oraz okapie.
Każde przerwanie regularnej powierzchni pokrycia tworzy miejsce wymagające szczególnej staranności wykonawczej. Dotyczy to między innymi:
Dachówki znajdujące się w ich sąsiedztwie często wymagają dodatkowego mocowania. Wynika to zarówno z oddziaływania wiatru, jak i z konieczności odpowiedniego wykonania obróbek oraz zachowania stabilności elementów znajdujących się wokół otworu w połaci.
Klamry same w sobie nie odpowiadają bezpośrednio za hydroizolację dachu. Mają jednak duży wpływ na utrzymanie dachówek we właściwym położeniu, a tym samym pośrednio pomagają zachować prawidłowe działanie całego pokrycia.
Jeżeli dachówka zostanie przesunięta lub uniesiona przez wiatr, mogą powstać szczeliny, przez które podczas intensywnych opadów woda lub nawiewany śnieg łatwiej przedostaną się pod pokrycie.
Właśnie dlatego skuteczna ochrona dachu przed wilgocią nie zależy od jednego elementu. To rezultat współdziałania dachówek, zamków, prawidłowego nachylenia połaci, warstwy wstępnego krycia, obróbek oraz właściwego mocowania pokrycia.
Dach warto traktować jako całość. Nawet wysokiej jakości dachówka nie spełni swojej funkcji, jeżeli zostanie nieprawidłowo ułożona lub niewłaściwie zamocowana.
Dlatego już na etapie planowania pokrycia należy zwrócić uwagę nie tylko na liczbę dachówek podstawowych, ale również na potrzebne akcesoria: dachówki skrajne i wentylacyjne, gąsiory, elementy kalenicy, klamry, wkręty czy rozwiązania przeznaczone do wykonania poszczególnych detali dachu.
Kompletny system ułatwia prawidłowy montaż i pozwala dostosować sposób wykonania pokrycia do wymagań konkretnej połaci.
Klamry dachowe są niewielkie, tanie w porównaniu z całym kosztem pokrycia i po zakończeniu prac niemal ich nie widać. Mimo to wykonują bardzo ważne zadanie – pomagają utrzymać dachówki na swoim miejscu podczas silnych podmuchów wiatru.
Prawidłowe klamrowanie, solidne mocowanie dachówek skrajnych i gąsiorów oraz staranne zabezpieczenie miejsc wokół kominów i okien dachowych sprawiają, że pokrycie tworzy stabilną całość.
Przy wyborze dachówek ceramicznych warto więc patrzeć szerzej niż tylko na kolor, kształt czy cenę pojedynczej dachówki. Trwały dach powstaje z dobrze dopasowanych elementów systemowych i prawidłowego montażu. To właśnie takie, pozornie niewielkie detale mogą mieć ogromne znaczenie wtedy, gdy pogoda wystawi dach na prawdziwą próbę.
Na podstawie: https://roben.pl/strefa-profesjonalisty/dla-wykonawcow/porady/porady-dach/klamrowanie-dachowek-to-wazny-element-dachu.